Leczniczą atmosferę groty solnej tworzy halogenerator. Kruchy solne, którymi pokryte są ściany, służą jedynie jako dekoracja i nie są źródłem aerozolu solnego.

W pomieszczeniach, gdzie nie ma niezbędnego poziomu aerozolu chlorku sodu, pacjenci są narażeni na zarażenie, związane z akumulacją produktów wydychanego powietrza. Zasięg zakażenia kropelkowego jest duży. Przy niewielkim kaszlu, ziewaniu i głośnym mówieniu kropelki śliny, śluzu i plwociny są rozrzucane na odległość 50-80 cm, przy nieco silniejszym kaszlu do 1,5 m, a przy silnym kaszlu i kichaniu aż do 6 m. Sól w powietrzu działa dezynfekująco.

W celu zapewnienia stężenia aerozolu niezbędne jest zastosowanie tężni lub generatora aerozolu solnego. W zależności od rodzaju schorzenia stosowany jest aerozol suchy lub wilgotny. Decyzję o rodzaju stosowanego aerozolu powinien podjąć lekarz.

Wykorzystywane są różne substancje czynne które pełnią w medycynie rolę leczniczą. W przypadku aerozolu suchego substancją czynną jest czysta sól NaCl. Ponieważ niektóre pierwiastki zawarte w soli kamiennej takie jak wapń, magnez, miedź czy żelazo nie wydostaną się ze stanu stałego bezpośrednio do stanu lotnego (atmosfery groty) W stan lotny mogą one przejść jedynie ze stanu płynnego.

W przypadku aerozolu wytwarzanego z solanki sól pełni rolę nośnika tych substancji, podobnie jak wypełniacze w tabletkach. W dolegliwościach dróg oddechowych, w mikroklimacie nadmorskim czy w inhalacjach, rolę substancji czynnych pełnią głównie jod, brom , wapń, krzem, magnez, potas, stront, mangan , selen. Zawarty w solance jod wzmaga przekrwienie błony śluzowej, zaś brom działając antagonistycznie do jodu wygładza zbyt ostre działanie solanki i jodu na błony śluzowe.

Uzupełnienie mikroklimatu jaskini pierwiastkami pochodzącymi z odpowiedniej solanki termalnej daje gwarancję dzięki kompletności inhalacji , zapewnia stałe dostarczenie do mikroklimatu groty solnej takich minerałów jak jod, brom, wapń, magnez itp. Sole morskie które niestety w swym składzie zawierają niewiele jodu. Nadto biorąc pod uwagę poziom zanieczyszczenia wód morskich należy rozważyć ich stosowanie. Solanka Termalna zawiera tych pierwiastków najwięcej z rozpoznanych dotychczas wód leczniczych.

Wiadomo, że zarówno suchy, jak i wilgotny aerozol chlorku sodu posiadają aktywność osmotyczną, polepszają właściwości śluzu oskrzelowego, ułatwiając jego wydzielanie. Jednak istotną różnicą jest to, że suchy aerozol stosuje się w znacząco mniejszych dozach, więc nie powoduje bronchospazmu, które są często obserwowane u pacjentów przy wdychaniu wilgotnego aerozolu chlorku sodu. Przy pomocy sił elektrostatycznych cząsteczki suchego aerozolu solnego wiążą się z cząsteczkami zanieczyszczonego powietrza i przyspieszają ich osiadanie, tworząc praktycznie sterylne środowisko. Jednak istotną różnicą jest to, że suchy aerozol stosuje się w znacznie mniejszych dawkach, więc nie powoduje on bronchospazm, które są często obserwowane u pacjentów przy wdychaniu wilgotnego aerozolu chlorku sodu.

Halogenerator suchego aerozolu solnego

W zależności od stopnia rozdrobnienia, aerozole dzieli się na prawdziwie suche o średnicy kropelek od 1 do 5 mikronów, wilgotne 5-20 i mokra mgła powyżej 20 mikronów Grubokropelkowy aerozol działała mechanicznie, drażniąc błonę śluzową nosa, gardła i krtani powodując duże przekrwienie.W wyniku intensywnego ukrwienia w następnej fazie dochodzi do wzmożonego wytwarzania przez śluzówkę dużej ilości rzadkiej wydzieliny i usunięcie ze śluzówki zalegającej wydzieliny.

W gardle, krtani i nosogardzieli deponują się cząsteczki aerozolu o wielkości > 8 ľm, a w tchawicy, dużych oskrzelach, tzw. centralnych drogach oddechowych - cząsteczki o wielkości 5-8 ľm. Do oskrzeli i oskrzelików docierają i deponują się w nich cząsteczki o wymiarach 2-5 ľm. Cząsteczki o wielkości poniżej 2 ľm mogą docierać do przestrzeni pęcherzykowej i nie jest to wbrew pozorom pożądana frakcja w leczeniu chorób obturacyjnych. Grota solna wyposażona w halogenerator działa wspomagająco na leczenie, czsami je zastępując.

Generator suchego aerozolu solnego wymaga stosowaniu soli o odpowiednim składzie chemicznym z małą zawartością składników nierozpuszczalnych w wodzie ponieważ substancje nierozpuszczalne przedostając się do płuc mogłyby powodować powstawanie chorób. Sól, z którego się go wykonuje nie zawiera jodu ani bromu. Substancją czynną jest czysty NaCl.

Ujemnie naładowane cząsteczki aerozolu chlorku sodowego, poruszając się w świetle drogi oddechowej, osiadają bardziej intensywnie w porównaniu do cząsteczek neutral­nych. Oprócz tego, ładunek ujemny podwyższa stabilność aerozolu Tym sposobem, działanie suchego aerozolu okazuje się być bardziej skuteczne niż wilgotnego wytwarzanego w tężniach fontannach Wady tej pozbawione są generatory mechaniczne i ultradźwiękowe o wysokiej częstotliwości drgań, rozpraszają cząsteczki wody. Zaletą tego procesu jest generowanie spolaryzowanych ujemnie jonów.

W jaskiniach sylwinowych podniesiona aerojonizacja tworzy się na bazie radioaktywnego Alfa- oraz Beta- rozpadu 40K, który jest w składzie sylwinitu. Jeżeli poziom radioaktywności nie przekracza poziomu dopuszczalnego,nie uzyskujemy wtedy terapeutycznie znaczącej koncentracji aerojonów w speleokomorze. Tylko w wodzie kryształy soli sodu, potasu, magnesu mogą dzielić się na jony. Zrozumiałym jest zatem fakt, że w powietrzu speleokomory nie może być żadnych jonów sodu, potasu, magnesu i jodu Budowa ścian z sylwinitu jest więc nieuzasadniona.

Miejscowe działanie lecznicze i przeciwzapalne suchego wysokodyspersyjnego aerozolu chlorku sodu wywiera pośrednio pozytywny wpływ na stan odporności humoralnej i komórkowej oraz na nieswoiste procesy odpornościowe organizmu; sprzyja również obniżeniu podatności na uczulenia. Haloterapia poprawia drożność oskrzeli u chorych z różnymi patologiami dróg oddechowych.